Materiały oleiste, które stosuje się w celu zmniejszenia tarcia w maszynach, występują w różnych formach. Mogą być płynne, maziste lub stałe. O użyteczności konkretnej substancji świadczy współczynnik lepkości o nazwie wiskoza. Wykazuje się on we właściwej temperaturze. Smary przyjmują postać olejów mineralnych, roślinnych, tłuszczów zwierzęcych oraz ich mieszanin. Chłodzenie metalowych narzędzi podczas obróbki następuje przy pomocy emulsji wodnych z tłuszczów. Natomiast osie pojazdów są smarowane mieszaniną zmydlonego oleju żywicznego z olejem mineralnym.

Jakich środków smarnych powinno się używać?

środki smarneWszystkie substancje służące do smarowania części zostały zastąpione przez unowocześnione technologie. Współczesne środki smarne łączą w sobie gamę olejów powstających dzięki nanotechnologii. Smarowaniu najczęściej podlegają łożyska i przekładnie. Dzięki temu nie rdzewieją i dłużej zachowują swoje właściwości. Przy wyborze odpowiedniego środka smarnego należy wziąć pod uwagę miejsce pracy i panujące warunki środowiskowe. Zastosowanie właściwego smaru zapewnia znacznie dłuższą żywotność poszczególnych podzespołów w urządzeniach i maszynach. Notuje się również wpływ na ilość zużytej energii na zasilenie maszyn wirujących. Pierwszym kryterium, według którego klasyfikowane są środki smarne to sposób ich produkcji. W tym zakresie wyróżnia się smary oraz oleje mineralne, syntetyczne i półsyntetyczne. W każdym z nich znajdują się domieszki różnych substancji, stąd poszczególne ich nazwy. Inne rodzaje smarów mogą być sklasyfikowane na podstawie określenia ich przeznaczenia, środowiska, w którym będą aplikowane, lepkości, czy zawartości innych substancji. Ze względu na znaczny postęp technologiczny trudne okazuje się jednoznaczne sklasyfikowanie wszystkich występujących smarów. Środkiem smarnym, który charakteryzuje się najszerszym spektrum zastosowań jest olej silikonowy. Jest to substancja niepalna, której lepkość nie jest uzależniona od temperatury. 

Oleje mogą tworzyć cienkie warstwy na smarowanych powierzchniach, dzięki czemu zmniejsza się siła tarcia. Trwałość środków smarujących charakteryzuje się mniejszą trwałością niż łożyska. Dlatego tak istotne jest regularne nakładanie smarów w różnych postaciach. Wynika to głównie z wysokich temperatur, jakie osiągają poszczególne podzespoły. Im wyższa temperatura, tym większa powinna być częstotliwość ich smarowania. Na konieczność wymiany mogą ponadto świadczyć zmiany kolorów oraz konsystencji środków smarnych. Niewłaściwym objawem są również grudki i osady.